Category: business

Business

නොවැම්බරයේ පහළට ගිය උද්ධමනය දෙසැම්බර්වල ඉහළට…..

ජනලේඛන සහ සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව අද (21) නිකුත්කළ නවතම ජාතික පාරිභෝගික මිල දර්ශකය අනුව නොවැම්බර් මාසයට සාපේක්ෂව දෙසැම්බර් මාසයේ උද්ධමනයේ සැලකිය යුතු වැඩිවීමක් සිදුව ඇත.

අදාළ වාර්තාවට අනුව ඉකුත් නොවැම්බර් මාසයේ දී 2.4% ක් ලෙස වාර්තා වූ මෙරට උද්ධමනය දෙසැම්බර් මාසයේ දී 2.9%ක් දක්වා වැඩි වී තිබේ.

එමෙන්ම නොවැම්බර් මාසයේ දී 3.6% ක් ලෙස වාර්තා වූ ආහාර කාණ්ඩයේ ලක්‍ෂ්‍යමය උද්ධමනය දෙසැම්බර් මාසයේ දී  4.4% ක් දක්වා වැඩි වී ඇත.

ඊට අමතරව නොවැම්බර් මාසයේ දී 1.5% ක් වූ ආහාර නොවන කාණ්ඩයේ ලක්‍ෂ්‍යමය උද්ධමනය දෙසැම්බර් මාසයේ දී 1.6% ක් දක්වා වැඩි වී තිබේ.

රන් මිල ඉහළට යයි……

ලෝක වෙළෙඳපොළ තුළ රත්‍රං සහ රිදී මිල කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.

ඒ අනුව ලොව ප්‍රධාන වෙළෙඳපොළ තුළ රත්රන් මිල අමෙරිකානු ඩොලර් 4,729ක් ඉක්මවා ගොස් තිබූ අතර රිදී අවුන්සයක මිලද ඩොලර් 95.86 අගයක සටහන්ව තිබුණි.

ගෙවුණු කාලය තුළ අවස්ථා කිහිපයකදීම ලෝක වෙළෙඳපොළ තුළ රන් සහ රිදී මිල වේගයෙන් ඉහළ යනු නිරීක්ෂණය වුණි.

මේ වනවිට නැවතත් රන් සහ රිදී මිල කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇතැයි විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබේ.

එවන් පසුබිමක මෙරට රත්‍රං මිල ද ඉහළ ගොස් තිබේ.

කොළඹ හෙට්ටිවීදිය රත්‍රං වෙළෙඳපොළ ආරංචි මාර්ග අනුව, මෙරට රත්‍රං මිල අද උදෑසන 8ට සාපේක්ෂව රුපියල් 2,000කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

ඒ අනුව අද පස්වරුවේ කොළඹ හෙට්ටිවීදිය රන් වෙළෙඳපොළෙහි “කැරට් 22” රන් පවුමක මිල රු. 342,200ක් ලෙස දැක්වුණි.

මේ අතර ඊයේ දිනයේ දී රු. 368,000ක් ලෙස පැවති “කැරට් 24” රන් පවුමක මිල අද වනවිට රු. 370,000ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව කොළඹ හෙට්ටිවීදිය රත්‍රං වෙළෙඳපොළ ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරයි.

මැණික් ආනයන බදු ක්‍රමය ලිහිල් කෙරේ…..

මෙරට මැණික් හා ස්වර්ණාභරන කර්මාන්තය සදහා අවශ්‍ය රළු මැණික් ආනයනය කිරීමේදී බදු පනවනු ලබන ක්‍රමවේදයේ සංශෝධනයක් සිදුකිරීමට තීරණය කර ඇති බව මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ අධිකාරිය පවසයි.

අදාළ ක්ෂේත්‍රයේ පිරිස් සඳහා සහන ලබා දීමේ අරමුණින් හා මැණික් අපනයන කර්මාන්තයෙන් ඉලක්ක ගත ඩොලර් බිලියන 01ක වාර්ෂික ආදායම සපුරා ගැනීමේ අරමුණින් මෙම පියවර ගන්නා බව ද එම අධිකාරය සඳහන් කර සිටී.

රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුවේදී අදහස් දක්වමින් එහි සභාපතිවරයා වැඩිදුරටත් පැවසුවේ මෙය මැණික් ආනයනකරුවන්ට විශාල සහනයක් වනු ඇති බවය.

ඒ සම්බන්ධයෙන් අද රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුවේ පැවති මාධ්‍ය හමුවේදී අදහස් දැක්වු මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ අධිකාරියේ සභාපති එස්.පී චමින්ද මහතා,
”මැණික් ආනයනය කිරීමේ දී පනවනු ලබන වැට් එක අපි කැල්කියුලේට් කරන ක්‍රමය වෙනස් කරලා ආනයනය කරන පුද්ගලයින්ට එදාට වඩා ලොකු සහනයක් ලබා දෙන්න කටයුතු කරලා තියෙනවා. අපේ අලුත් ප්‍රපෝසල් එක අනුව ගෙන එන එක පාර්සල් එකකට නිශ්චිත අගයක් අපි ලබා දෙනවා. පිටරටින් ගේන අනගි මැණික් ඒ කියන්නේ රූබීස්, ශපායා, එමරල් වගේ කාණ්ඩයේ මැණික් අපි ගේනකොට කිලෝඑකක වටිනාකම අපි ඇසිටිමේට් කරනවා ඩොලර් 900ක් විතර.. ඒ ඩොලර් 900ට තමා වැට් එක හැදෙන්නේ.. ඩොලර් 200 කියන කස්ටම් චාර්ජ් එකත් අපි මේ ක්‍රමයෙන් ඉවත් කරලා තියෙනවා.”

2025දී ඉලක්කය ඉක්මවා ගිය දේශීය ආදායම් නිලධාරීන්ට 2026දී ලැබුණු ඉලක්කය….

දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා මෙම වසර තුළ රුපියල් බිලියන 2402ක ආදායම් ඉලක්කයක් හිමිවී ඇති බව එහි කොමසාරිස් නන්දන කුමාර මහතා පවසයි.

ඔහු පවසන්නේ, දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සහ රේගු දෙපාර්තමේන්තුව ඒකාබද්ධව විගණන කටයුතු සිදුකිරීම සඳහා මේ වනවිට ගිවිසුමක් අත්සන් කර ඇති අතර එමගින් ලබාදී ඇති ඉලක්කය සම්පූර්ණ කරගැනීමට අපේක්ෂා කරන බවය.

පසුගිය වසරේදී දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා රුපියල් බිලියන 2202ක ඉලක්කයක් හිමිව තිබූ අතර එම ඉලක්කය පසු කරමින් රුපියල් බිලියන 2244ක ආදායමක් උපයා ගැනීමට හැකිවූ බවද දේශීය ආදායම් කොමසාරිස් නන්දන කුමාර මහතා පැවසීය.

මේ අතර මිලියන 12ක පිරිසකට මේ වන විට ‘ටින්‘ අංක නිකුත් කර ඇති බව ද දේශීය ආදායම් කොමසාරිස්වරයා එහිදී වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

“2005 වසරේදී දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට දුන්න ආදායම් ඉලක්කය වුණේ රුපියල් බිලියන 2202ක්. එම ආදායම් ඉලක්කය අදාළ වර්ෂයේදී සපුරා ගැනීමට හැකි වුණා. එහිදී අපිට පුළුවන් වුණා රුපියල් බිලියන 2244ක් එකතු කරගන්න.”

“එය දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට දුන්නු ඉලක්කය ඉක්මවා රු. බිලියන 42ක අතිරේක ආදායමක්. දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තු ඉතිහාසයේ උපයාගත් වැඩිම ආදායම තමයි මේක. 2026 වසර සඳහා දී තිබෙන ඉලක්කය රුපියල් බිලියන 2402ක්.”

“මෙම ඉලක්කය ළඟා කරගන්න අපි බලාපොරොත්තුවෙන්නේ දේශීය ආදායම් කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා සහ රේගු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා අත්සන් කරපු අවබෝධතා ගිවිසුමක් හරහා. ඒකාබද්ධව විගණන කටයුතු කරන්න මෙම ගිවිසුම අත්සන් කළා.”

“මේ වෙද්දී දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව මිලියන 12කට TIN අංක ලබාදී තිබෙනවා. මිලියන 17ක් අපේක්ෂා කරනවා.”

IMF දූත පිරිසක් එළැඹෙන සතියේදී ශ්‍රී ලංකාවට…….

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ දූත පිරිසක් එළැඹෙන 22 වැනිදා සිට 28 වැනිදා දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වන බව IMF සන්නිවේදන අධ්‍යක්ෂ ජූලි කොසැක් පවසයි.

පසුගියදා ඇතිවූ දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් සිදුවූ හානිය තක්සේරු කිරීමට සහ විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) වැඩසටහන සඳහා ප්‍රතිපත්තිමය කරුණු සාකච්ඡා කිරීමට මෙම දූත පිරිස මෙරට සංචාරය කරනු ඇති බව ඇය පැවසීය.

ආනයනික කිරිපිටි මිල අඩු වෙයි…..

ආනයනික කිරිපිටි කිලෝග්‍රෑමයක මිල අනිද්දා (16) සිට රුපියල් 125 කින් අඩු කිරීමට කිරිපිටි ආනයනකරුවන් තීරණය කර තිබේ.

ඒ අනුව  ග්‍රෑම් 400 කිරිපිටි පැකට්ටුවක මිල රුපියල් 50 කින් අඩු කිරීමටද ඔවුන් එකඟවී ඇති බව වෙළෙඳ, වාණිජ, ආහාර සුරක්ෂිතතා සහ සමූපකාර සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය සඳහන් කරයි.

ලෝක වෙළෙඳපොලේ කිරිපිටි මිල පහළයාම සැලකිල්ලට ගනිමින් එහි වාසිය පාරිභෝගික ජනතාවට ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම තීරණය ගෙන ඇත.

අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ අප්‍රේල් මාසයේදී යළිත් කිරිපිටි මිල අඩු කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවය.

සම්බා සහ කීරි සම්බා වී මිලදී ගැනීමේ අවම මිල ඉහළට…..

සම්බා සහ කීරි සම්බා වගාව ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ අරමුණින් එම වී වර්ග මිලදී ගැනීම සඳහා පවතින අවම මිල ගණන් ඉහළ නැංවීමට අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලබාදී තිබේ.

වී අලෙවි මණ්ඩලය විසින් 2025 යල කන්නයේදී නාඩු, සම්බා සහ කීරි සම්බා වී කිලෝග්‍රෑමයක් පිළිවෙලින් රුපියල් 120/-ක්, රුපියල් 125/-ක් සහ රුපියල් 132/-ක් ලෙස මිලදී ගෙන ඇත.

එහෙත් ඉදිරි කන්නවලදී සම්බා සහ කීරි සම්බා වගා කිරීම වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා එම වී වර්ගවල අවම මිල ගණන් සංශෝධනය කිරීම සුදුසු බව කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා විසින් පත් කරන ලද මිල කමිටුව නිර්දේශ කර තිබේ.

එම නිර්දේශයන් පදනම් කර ගනිමින් ආහාර ප්‍රතිපත්ති හා සුරක්ෂිතතා කමිටුව තීරණය කර ඇත්තේ, නියමිත ප්‍රමිතියෙන් යුත් නාඩු වී කිලෝග්‍රෑමයක් මිලදී ගැනීමේ අවම මිල රුපියල් 120/- ලෙස තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාමටය.

ඒ සමඟම, සම්බා වී කිලෝග්‍රෑමයක් මිලදී ගැනීමේ අවම මිල රුපියල් 125/- සිට රුපියල් 130/- දක්වාත්, කීරි සම්බා වී කිලෝග්‍රෑමයක් මිලදී ගැනීමේ අවම මිල රුපියල් 132/- සිට රුපියල් 140/- දක්වාත් ඉහළ නැංවීමට තීරණය කර ඇත.

මෙම තීරණය කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා විසින් අමාත්‍ය මණ්ඩලයට දැනුම්වත් කිරීමෙන් අනතුරුව, ඒ සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ලබා දීමට තීරණය කර ඇති බව සඳහන් වේ.

රේගුව හා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව අතර අවබෝධතා ගිවිසුමක් අත්සන් කෙරේ…..

ශ්‍රී ලංකා රේගුව හා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව එක්ව ඒකාබද්ධ යාන්ත්‍රණයක් හරහා විමර්ශන කටයුතු සිදු කිරීම සඳහා වන අවබෝධතා ගිවිසුමක් අද (13) මුදල් අමාත්‍යාංශයේදී අත්සන් කෙරිණි.

මෙම ගිවිසුම මුදල් අමාත්‍යාංශ ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම මහතාගේ ඉදිරියේදී අත්සන් කළ බව  මුදල් අමාත්‍යාංශය පවසයි.

ශ්‍රී ලංකා රේගුව සම්බන්ධ මෙහෙයුම් කමිටුව විසින්, ආනයනකරුවන් භාණ්ඩ ප්‍රකාශ කිරීමේදී සිදුකරන අඩු තක්සේරු කිරීම් (Under Valuation) හේතුවෙන් රජයට බදු අහිමිවීම් සිදුවන බව හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඇතැම් ව්‍යාපාරිකයින් තෙවැනි පාර්ශවයන් හරහා තාවකාලික පදනමින් භාණ්ඩ ආනයනය කර බදු පැහැර හැරීමත්, එමගින් දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට ගෙවිය යුතු බදු මුදල්ද නොගෙවීමත් සිදුකරන බව අනාවරණය වී ඇති බව සඳහන්ය.

මෙම ගැටලු අවම කිරීම සඳහා දෙපාර්තමේන්තු දෙකෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් විසින් ඒකාබද්ධ යාන්ත්‍රණයක් සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මූලික පියවරක් ලෙස මෙම අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කෙරිණි.

ගිවිසුම මගින් භාණ්ඩ ආනයනකරුවන් සහ වෙ‍ෙළඳ ප්‍රජාව විසින් රේගුවට හා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට කරන ප්‍රකාශන ඒකාබද්ධව විමර්ශනය කිරීම සහ විගණනය කිරීමේ හැකියාව ලැබේ.

ශ්‍රී ලංකා රේගුව, දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සහ සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව යන ආයතනවල කාර්යක්ෂමතාවය හා ඵලදායීතාවය ඉහළ නැංවීම සඳහා ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට අනුබද්ධ ආදායම් පරිපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ හා නවීකරණ කාර්යාංශය මගින් මෙහෙයුම් කමිටු පත් කර ඇති අතර, රාජ්‍ය බදු ආදායම වැඩි කිරීම සඳහා රජය ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම එම කාර්යාංශයේ මූලික අරමුණ බව සඳහන් කෙරිණි.

මෙම අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කිරීමද එම කාර්යාංශයේ සම්බන්ධීකරණය යටතේ සිදු කෙරිණි.

රන් සහ රිදී මිලේ කැපී පෙනෙන ඉහළයෑමක්……

ලෝක වෙළෙඳපොළ තුළ රත්‍රං සහ රිදී මිල කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.

ඒ අනුව ලොව ප්‍රධාන වෙළෙඳපොළ තුළ රත්රන් මිල අමෙරිකානු ඩොලර් 4,600ක් ඉක්මවා ගොස් තිබූ අතර රිදී අවුන්සයක මිලද ඩොලර් 84 ඉක්මවූ අගයක සටහන්ව තිබුණි.

ගෙවුණු කාලය තුළ අවස්ථා කිහිපයකදීම ලෝක වෙළෙඳපොළ තුළ රන් සහ රිදී මිල වේගයෙන් ඉහළ යනු නිරීක්ෂණය වුණි.

මේ වනවිට නැවතත් රන් සහ රිදී මිල කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇතැයි විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබේ.

ගෙවුණු දිනය තුළ නිව්යෝර්ක් වාණිජ හුවමාරුවේ රත්රන් අවුන්සයක මිල සියයට 2කින් ඉහළ ගිය අතර එය දැක්වුණේ ඩොලර් 4,612ක් ලෙසය.

ලන්ඩන් වෙළෙඳපොළ තුළත් රත්‍රං මිල ඩොලර් 4,600 ඉක්මවා ගොස් තිබුණේ සියයට 2ක පමණ ඉහළ යාමක් ද සමඟින්.

මේ අතර නිව්යෝර්ක් වාණිජ හුවමාරුවේ රිදී මිල සියයට 5කින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබේ.

ඒ අනුව රිදී අවුන්සයක මිල දැක්වුණේ අමෙරිකානු ඩොලර් 84ක් ලෙසය.

එමෙන්ම ලන්ඩන් වෙළෙඳපොළ තුළත් රිදී මිල කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති අතර එයද ඩොලර් 84ක් ලෙස දැක්වේ.

මේ අතර මෙරට වෙළෙඳපොළේ රත්‍රං මිල ගණන් ද රු 3,000කින් අද (12) දිනයේ ඉහළ ගොස් ඇත.

ඒ අනුව කැරට් 24 රන් පවුමක් රු 365,000ක මිලක් සහ කැරටු 22 රන් පවුමක් රු 337,600ක මිලක් වාර්තා වී තිබුණි.

හම්බන්තොට සයිනොපෙක් තෙල් පිරිපහදු ගිවිසුම මේ වසරේ පළමු කාර්තුවේ දී අවසන්…..

හම්බන්තොට සයිනොපෙක් තෙල් පිරිපහදු ව්‍යාපෘතියට අදාළ ගිවිසුම 2026 පළමු කාර්තුවේදී අවසන් කරන බව විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක අමාත්‍ය විජිත හේරත් මහතා පවසයි.

මෙරට කෙටි සංචාරයක නිරත වූ චීන විදේශ අමාත්‍ය වැන්ග් යී මහතා අතර අද (12) පැවති සාකච්ඡාවකදී අමාත්‍ය විජිත හේරත් මහතා මේ බව සඳහන් කර තිබේ.

විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක අමාත්‍යාංශය විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කළ නිවේදනයේ සඳහන් වන්නේ 2027 වසරේ දී දෙරට අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ස්ථාපිත කිරීමේ 70 වන සංවත්සරය ඒකාබද්ධව සැමරීමට ද දෙපාර්ශ්වයම එකඟව වූ බවය.

ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම සහ දෙරට අතර උපායමාර්ගික සහයෝගීතා හවුල්කාරිත්වය ඉදිරියට ගෙන යාම මෙම රැස්වීමේ අරමුණ වී තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාව සහ චීනය අතර සියවස් ගණනාවක් පැවති සුහදත්වය සහ දශක හතකට පෙර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු තහවුරු වූ දිගුකාලීන මිත්‍රත්වය සහ කාලානුරූපී සහයෝගීතාවය අමාත්‍යවරුන් දෙදෙනාම නැවත තහවුරු කළ බව සඳහන් වේ.

වෙළඳාම, ආයෝජන, සංවර්ධන සහයෝගීතාව සහ සංචාරක යන ක්ෂේත්‍රවල හවුල්කාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීම කෙරෙහි ද මෙම සාකච්ඡාවේ දී අවධානය යොමු කර ඇත.

එමෙන්ම ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ නායකත්වය යටතේ ශ්‍රී ලංකාව වේගවත්ව යථා තත්ත්වයට පත් වනු ඇතැයි විශ්වාස කරන බවද චීන විදේශ අමාත්‍ය වැන්ග් යී මහතා පවසා ඇත.