Category: business

ශ්‍රී ලංකා රුපියල මත තිබෙන පීඩනය තවදුරටත් තීව්‍ර කරමින් අද දිනයේදී අමෙරිකානු ඩොලරයක විකුණුම් මිල රුපියල් 329 යි ශත 92ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.

එම අගය 2023 ‍දෙසැම්බර් 27 වැනිදායින් පසු ඩොලරයක් වෙනුවෙන් මෙරට වාර්තා වූ ඉහළම මිලයි.

2022 මාර්තු 07 දක්වා රුපියල් 202.99ක ස්ථාවර අගයක පැවති පැවති අමෙරිකානු ඩොලරයේ රුපියල් වටිනාකම, 2022 මාර්තු 08 දින සිට රුපියල පා කිරීමට ගත් තීරණයත් සමගින් ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගියේය.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2022 මැයි 12 වන විට රුපියල් 377.49ක් දක්වා ඩොලරයේ විකුණුම් මිල ඉහළ ගියේය.

කෙසේවෙතත් ඉන් අනතුරුව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් ගනු ලැබූ ප්‍රතිපත්තිමය ක්‍රියාමාර්ග හමුවේ ක්‍රමයෙන් රුපියල අවප්‍රමාණය පාලනය වූ අතර 2023 වසර අවසානය වන විට රුපියල් 328.77ක් දක්වාත් පහළ ගියේය.

ඉන් පසු මේ දක්වා වාර්තා වූ ඩොලරයක අඩුම විකුණුම් මිල 2024 දෙසැම්බර් 13 වෙනිදා වාර්තා වුණි.

ඒ රු. 294.49ක් ලෙසින්ය.

මෙවන් පසුබිමක 2023 ‍දෙසැම්බර් 27 දිනෙන් පසු ඩොලරයක් වෙනුවෙන් වාර්තා වූ ඉහළම විකුණුම් මිල අද දිනයේදි වාර්තා වී තිබේ.

ඒ රුපියල් 329.92ක් ලෙසයි.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ දත්ත වාර්තාවලට අනුව 2026 වසරේ ජනවාරි 01 සිට මැයි 08 දක්වා කාලපරිච්ඡේදය තුළ දී ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියල සියයට 3.6කින් අවප්‍රමාණය වී තිබේ.

රුපියල දිගින්දිගටම යළි අවප්‍රමාණය වීම සම්බන්ධයෙන් මහබැංකු අධිපතිවරයා මෙලෙස කරුණු පැහැදිලි කළේය.

ශ්‍රී ලංකා මහබැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා,

“මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති රාමුව අනුව විනිමය අනුපාත සකස්වීම සාමාන්‍යයෙන් දක්නට ලැබෙන තත්ත්වයක්. නමුත් මේ වසරේ අපට දක්නට ලැබෙන්නේ බාහිර තත්ත්වයන් වෙනස්වීම, හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රුපියල විතරක් නෙවෙයි, අනෙක් ඊට සමාන විනිමයත් අව ප්‍රමාණය වීම සහ අමෙරිකානු ඩොලරය ශක්තිමත් වීමයි. ගෝලීය අවිනිශ්චිතභාවයයි ඊට හේතු වී තිබෙන්නේ. උදාහරණයක් විදියට ඇතැම් මාධ්‍ය අද වාර්තා කරල තිබුණා. ඉන්දීය රුපියල ඉතිහාසයේ දුර්වලම මට්ටමට දැන් පත්වී ඇතිබව. ඒක සිදුවෙලා තිබෙන්නේ ඉන්දීය සංචිත බැංකුව සතුව ඩොලර් බිලියන 700ක විදේශ සංචිත තිබියදීයි. පිලිපීන මහ බැංකුව, තායිලන්ත මහබැංකුව ගත්තොත් එම රටවල විනිමයත් අවප්‍රමාණවීමත් එක්ක ඔවුනුත් යම් මට්ටමකට මැදිහත්වෙමින් විනිමය අනුපාත නිශ්චිත මට්ටමක පවත්වාගන්න කටයුතු කරනවා. අපේ විනිමයට අද සිදුවෙලා තිබෙන්නේ ඇත්තටම බාහිර කම්පනයට මුහුණ දීමට සිදුවීමයි”

රුපියල දිගින්දිගටම අවප්‍රමාණය පිළිබඳව විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරන ඇඩ්වොකාටා ආර්ථික පර්යේෂණ ආයතනය පෙන්වා දෙන්නේ මැදපෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය ඩොලර් ඉල්ලුම මත වැඩි බලපෑමක් සිදු කිරීම මේ තත්ත්වයට බලපා ඇති බවයි.

එමෙන්ම බොරතෙල් වෙළඳපොළේ අස්ථාවරත්වය හා නැව් ගාස්තු ඉහළ යෑම මෙම තත්ත්වයට හේතු වි තිබේ.

ඇඩ්වොකාටා ආයතනය තවදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ සෘජු ලෙස ආනයනවල මිල ක්‍රමයෙන් ඉහළ යෑමටත් අපනයන ආදායම වැඩිවීමටත් මෙම තත්ත්වය බලපාන අතර , ණය ගෙවීමේදි මෙලෙස රුපියල අවප්‍රමාණය වීම යම් අවාසිසහගත බලපෑමක් ඇති කරන බවය.

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ප්‍රකෘතිමත් වීමේ උත්සාහයන් සඳහා තවදුරටත් පූර්ණ සහාය ලබාදෙන බව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල යළිත් අවධාරණය කර තිබේ.

අද (14) පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී IMF සන්නිවේදන අධ්‍යක්ෂ ජූලි කොසැක් මහත්මිය සඳහන් කළේ, මෑත කාලයේ ශ්‍රී ලංකාව විශාල ආර්ථික පීඩනයක් ඇති කළ ප්‍රබල කම්පන දෙකකට මුහුණ දී ඇති බවයි.

ඇය පෙන්වා දුන්නේ ඉන් පළමුවැන්න “දිට්වා” සුළි කුණාටුව වන අතර, එය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ ස්වභාවික විපතක් බවය.

දෙවැනි කම්පනය ලෙස මැද පෙරදිග යුද්ධයේ අඛණ්ඩ බලපෑම ඇය සඳහන් කළාය.

එවැනි අභියෝග හමුවේද ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාව සහ ආර්ථිකය “සුවිශේෂී ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක්” පෙන්නුම් කර ඇති බව කොසැක්  පැවසුවාය.

IMF සහාය යටතේ ක්‍රියාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන යටතේ ක්‍රියාත්මක කළ ප්‍රතිසංස්කරණ මේ වනවිට ප්‍රතිඵල ලබාදීමට ආරම්භ කර ඇති බවද ඇය පෙන්වා දුන්නාය.

බලධාරීන්ගේ ශක්තිමත් කැපවීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික කාර්යසාධනය දියුණු වෙමින් පවතින බවද ඇය සඳහන් කළාය.

තවද, ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් සමඟ සමීපව කටයුතු කරමින් ඉදිරියේදී ලබාදිය හැකි සහාය පිළිබඳව තීරණය කරන බවත්, ශ්‍රී ලංකාවට සහාය දැක්වීම සඳහා IMF තවදුරටත් දැඩි කැපවීමකින් පසුවන බවත්  ජූලි කොසැක් මහත්මිය අවධාරණය කළාය.

මෙම වසරේ දෙවන හා තෙවන කාර්තු සඳහා විදුලි පරිභෝජනය ඒකක 180ට වැඩි කාණ්ඩවලට සියයට 18කින් විදුලි ගාස්තු වැඩි කිරීමට මහජන උපයෝගිතා කොමිසම සිය අනුමැතිය ලබා දී ඇත.

හෙට (11) සිට මෙම ගාස්තු සංශෝධනය ක්‍රියාත්මකවීමට නියමිතව ඇති නමුත් ඒ සම්බන්ධයෙන් පාර්ශ්ව රැසක් විරෝධය ද එල්ල වී තිබේ.

2026 වසරේ දෙවන කාර්තුව සදහා විදුලි ගාස්තු සංශෝධනය අප්‍රෙල් පළමු වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව පසුගියදා අනුමැතිය ලබා දුන්නේය.

එහිදී සියයට 8ත් – සියයට 14.4ත් අතර ප්‍රමාණයකින් විදුලි ගාස්තු ඉහල දැමීමට පියවර ගැනුණි.

මෙවන් පසුබිමක යළිත් වරක් මෙම වසරේ දෙවන කාර්තුවට අදාළ විදුලි ගාස්තු වැඩි කිරීම සඳහා සංශෝධිත විදුලි පිරිවැය ඇස්තමේන්තුවක්, නැෂනල් සිස්ටම් ඔපරේටර් සමාගම විසින් මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව වෙත යොමු කර තිබුණේ පසුගිය අප්‍රේල් 27 වැනිදාය.

ඒ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් විදුලිය උත්පාදනය සඳහා වැයවන පිරිවැය ඉහළ යාම මෙම විදුලි ගාස්තු ඉහළ නැංවීමේ ඉල්ලීමට හේතුව වී ඇති බව සඳහන් කරමිනි.

කෙසේවෙතත් විදුලි ගාස්තු ඉහළ යෑමෙන් විදුලි පාරිභෝගිකයින් පීඩාවට පත්වීම වැළැක්වීම සඳහා රුපියල් බිලියන 15ක සහනාධාරයක් ලබාදීමට රජය ලිඛිතව කොමිසමට එකඟ වී තිබේ.

ඒ අනුව මෙවර විදුලි ගාස්තු වැඩිවීම මෙරට විදුලි පාරිභෝගිකයන් සියයට 95කටම අදාළ වන්නේ නැත.

ඒ අනුව ගෘහස්ථ කාණ්ඩයේ ඒකක 0 සිට ඒකක 180 දක්වා කිසිදු ගාස්තුවක් වැඩිවන්නේ නොවේ.

නමුත් ඒකක 181 ට වැඩි එනම් ඒකක 210ක් භාවිත කරන විදුලි පාරිභෝගිකයෙකුගේ මෙතෙක් පවතින රු.9570 ක ගාස්තුව රු. 11,330ක් දක්වා රුපියල් 1,760කින් ඉහළ දමා ඇත.

එමෙන්ම ඒකක 240ක් භාවිත කරන අයෙකුගේ මෙතෙක් පවතින රු.12,120ක බිල්පත රු.2,210කින් ඉහළ දමා ඇති අතර එහි නව ගාස්තුව රු.14,330ක් වේ.

ඒකක 270ක් භාවිත කරන ගෘහස්ථ කාණ්ඩයේ විදුලි ගාස්තුව රුපියල් 2,660කින් සහ ඒකක 300ක් භාවිත කරන විදුලි පාරිභෝගිකයෙක්ගේ බිල්පත රු.3,110කින් ඉහළ ‍යන බවද සඳහන්.