වැට් බදු සීමාව අඩු කිරීමේ යෝජනාව ක්‍රියාත්මක නොකිරීමට ගත් තීරණය ගැන හර්ෂගෙන් ප්‍රසාදය…..

පාර්ලිමේන්තු පොදු මුදල් කාරක සභාවේ (CoPF) සභාපති ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා, එකතු කළ අගය මත බද්ද (VAT) සඳහා ලියාපදිංචි වීමේ වාර්ෂික පිරිවැටුම් සීමාව රුපියල් මිලියන 60 සිට අඩු කිරීමට ඉදිරිපත් කළ යෝජනාව රජය විසින් ක්‍රියාත්මක නොකිරීමට ගත් තීරණය පිළිබඳ ප්‍රසාදය පළ කර තිබේ.

සිය X ගිණුමෙහි සටහනක් තබමින් ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා ඒ බව සඳහන් කළේය.

ව්‍යාපාරික සංවිධාන, බදු විශේෂඥයින් සහ විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් එල්ල වූ විරෝධතා මධ්‍යයේ මෙම තීරණය ගෙන ඇති බවත්, එම යෝජනාව ක්‍රියාත්මක වූයේ නම් මෑත ආර්ථික අභියෝගවලින් තවමත් ගොඩ එමින් සිටින සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරවලට අමතර බරක් එල්ල විය හැකි බවත් හර්ෂ ද සිල්වා මහතා සඳහන් කළේය.

බදු පදනම පුළුල් කිරීම අවශ්‍ය වුවද එය සාධාරණ හා සමාන ආකාරයකින් සිදුකළ යුතු බව ඔහු පෙන්වා දී තිබේ.

කුඩා ව්‍යාපාරිකයින් මත පමණක් වැඩි බදු බරක් පැටවීම වෙනුවට බදු කාන්දුවීම් සහ අයකර ගැනීමේ ගැටලු විසඳිය යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.

යෝජිත සීමාව අඩු කිරීම මඟින් කුඩා වෙළෙඳුන් අනුකූල නොවීමේ දඩ හා නීතිමය අවදානම්වලට මුහුණ දිය හැකි බවත්, ඇතැම් අංශවල වැට් බදු අයකිරීම් සහ ගෙවීම් සම්බන්ධ ගැටලු පවතින බවටත් මන්ත්‍රීවරයා අවධානය යොමු කළේය.

මෙම කරුණ පොදු මුදල් කාරක සභාව තුළ සහ පාර්ලිමේන්තුවේදී කිහිපවරක්ම මතු කළ බවත්, උපදේශන ක්‍රියාවලියේදී ලැබුණු බහුතර මහජන අදහස් යෝජිත සීමා අඩු කිරීමට විරුද්ධ වූ බවත් ඔහු පැවසීය.

රජය පවසා තිබුණේ වැට් සීමාව අඩු කිරීම මඟින් බදු පදනම පුළුල් කර රාජ්‍ය ආදායම ශක්තිමත් කිරීම අරමුණ වූ බවයි.
කෙසේ වෙතත් විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දුන්නේ එම පියවර කුඩා ව්‍යාපාරවල වියදම් වැඩි කරනු ඇති බවය.

දෛනිකව රුපියල් ලක්ෂය ඉක්මවන ආදායමක් ඇති වෙළෙඳ ආයතන VAT සහ SSCL සඳහා ලියාපදිංචි වීම ජූලි 01 දා සිට…..

දෛනික රුපියල් ලක්ෂය ඉක්මවන වෙළෙඳාමක් ඇති සෑම සේවා සැපයීම් සහ වෙළෙඳ ආයතනයක්ම එළැඹෙන ජූලි 01 වැනිදා සිට වැට් බදු සහ සමාජ ආරක්ෂණ බදු සඳහා ලියාපදිංචි විය යුතු බව නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික් ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ආදායම් කොමසාරිස් ඊ.ඩී. කරුණාරත්න මහතා පවසයි.

නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ ව්‍යාපාර සහ සේවා හිමියන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩමුළුවකට එක්වෙමින් ඒ මහතා මේ බව පැවසීය.

වාර්ෂිකව මිලියන 60ක්ව තිබූ පිරිවැටුම මේ වන විට අඩු කර ඇති බවත් පැවසූ ඒ මහතා එය මේ වන විට මිලියන 36 දක්වා අඩු කර ඇති බවත් ඒ අනුව සේවා සැපයීම්, තොග සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම්, නිෂ්පාදන ආයතන තමන්ගේ බද්දට යටත් පිරිවැටුම වාර්ෂිකව මිලියන 36ක් හෙවත් දිනකට ලක්ෂය ඉක්මවන වෙළෙඳාමක් ඇත්නම් මේ සඳහා ලියාපදිංචි විය යුතු බවද සඳහන් කළේය.

ඒ සඳහා ලියාපදිංචි වීමේ ක්‍රමය අන්තර්ජාලය ඔස්සේ මෙන්ම ඕනෑම ශාඛා කාර්යාලක් හරහා ද සිදුකර ගත හැකි බවත් ඒ සඳහා සියලු පහසුකම් මේ වන විට සලසා දී ඇති බවත් ඒ මහතා මෙහිදී සඳහන් කළේය.

“අපිට තිබුණේ වැට් සහ SSCL එක වසරකට මිලියන 60ක්. අපි සෘජු බද්ද ප්‍රමාණවත් මදි වීම නිසා තමයි මේ වක්‍ර බදු අනුපාත අඩුවෙලා වැඩි වටිනාකමක් ගෙවන්න වෙන්නේ. ඒ අනුව රටේ ආදායම ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තමයි වක්‍ර බද්ද මිලියන 36 දක්වා අඩු වෙලා තියෙන්නේ… ජනතාව වෙනුවෙන් තමයි මේ සියලු බදු මුදල් එකතු කරන්නේ. බද්ද ගෙවන්නේ සාමාන්‍ය මහජනතාව. ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව කරන්නේ මේ බද්ද එකතු කරලා රජයට පවරලා දෙන එක ඒ සඳහා ලියාපදිංචි වීම තමයි වැදගත්”

ඩොලරයේ විකුණුම් මිල රු. 339යි….

ශ්‍රී ලංකා රුපියල අමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව අවප්‍රමාණය වී තිබේ.

ඒ අනුව,  මහ බැංකුව විසින් අද (22) නිකුත් කරන ලද දෛනික විනිමය අනුපාතික නිවේදනය අනුව එක්සත් ජනපද ඩොලරයක ගැනුම් මිල රුපියල් 329.30ක් ලෙස සටහන් වී ඇති අතර විකුණුම් මිල ලෙස රුපියල් 339.06ක් ලෙස සටහන් වී ඇත.

පසුගිය සිකුරාදා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් නිකුත් කරන ලද විනිමය අනුපාතිකයන්ට අනුව, අමෙරිකානු ඩොලරයක මිලදී ගැණුම් මිල රුපියල් 328.00ක් ලෙස සටහන් විය.

එමෙන්ම ඩොලරයක විකිණීමේ අනුපාතිකය රුපියල් 338.70ක් ලෙස පසුගිය ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

මැයි මාසයේදී මෙරට උද්ධමනය සියයට 5.4ක් දක්වා ඉහළට…..

මැයි මාසයේ මෙරට උද්ධමන අනුපාතනය 5.4%ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇතැයි ජනලේඛන සහ සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව පවසයි.

එම දෙපාර්තමේන්තුව පැවසුවේ 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී 4.7%ක්  ලෙස වාර්තා වූ මෙරට උද්ධමන අනුපාතය මේ අනුව ඉහළ ගොස් ඇති බවය.

මේ අතර 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී 1.1%ක් ලෙස වාර්තා වූ ආහාර කාණ්ඩයේ ලක්‍ෂ්‍යමය උද්ධමන අනුපාතය මැයි මාසයේදී 1.5ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.

එමෙන්ම අප්‍රේල් මාසයේදී 7.8%ක් වූ ආහාර නොවන කාණ්ඩයේ ලක්‍ෂ්‍යමය උද්ධමන අනුපාතයද ඉහළ ගොස් ඇති අතර ඒ අනුව එය 8.6%ක අගයක් ගෙන ඇත.

ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයේ ව්‍යාපාරිකයන් සහ ජනපති අතර හමුවක්……

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා සහ මෙරට ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරිකයන් සහ ආයෝජකයන් අතර සාකච්ඡාවක් අද (22) පවත්වා තිබේ.

එහිදී ඩොලර් ආදායම ඉහළ නංවන අපනයන ආර්ථිකයක් වෙනුවෙන් ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයේ ගැටලුවලට ලබා දිය හැකි කඩිනම් විසඳුම් සොයා බැලීම ජනාධිපතිවරයා විසින් කරන ලදී.

ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රය මුහුණ දෙන ප්‍රායෝගික ගැටලු සහ අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) නව අපනයන සැලැස්ම සාර්ථක කර ගැනීමට අවශ්‍ය පහසුකම් සැලසීම සහ නීති ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡා විය.

කර්මාන්ත ශාලා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ කරා ව්‍යාප්ත කිරීමෙන් අපනයන ආර්ථිකය ශක්තිමත් කළ හැකි බවත්, ඒ වෙනුවෙන් එක්වන ලෙසත් ආයෝජකයින්ට ජනාධිපතිවරයා ආරධනා කළ බව සඳහන්ය.

වැට් (VAT) බදු ක්‍රමය හේතුවෙන් දේශීය අමුද්‍රව්‍ය සපයන්නන් මුහුණදී ඇති ගැටලු පිළිබඳවද ජනාධිපතිවරයා සිය අවධානය යොමු කළේය.

එහිදී ලබා දිය හැකි වෙනත් සහන පිළිබඳ යෝජනා කඩිනමින් ඉදිරිපත් කරන ලෙස අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ව්‍යාපාරිකයන්ට දැනුම්දුන් බව ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය පැවසීය.

වෙළෙඳපොළ අවස්ථා ඉහළ නංවාගැනීම සඳහා නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුම් පුළුල් කර ගැනීම සහ කෝටා ප්‍රමාණයන් ඉහළ නංවාගැනීමට ගත හැකි විකල්ප ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව ද එහිදී සාකච්ඡා කර ඇත.

අයථා ලෙස උපයන ධනය මෙරටින් පිටතට ගලා යාම වැළැක්වීම සඳහා නීතිමය සහ තාක්ෂණික ක්‍රමවේද ශක්තිමත් කිරීමේ අවශ්‍යතාවද මෙහි දී අනුර කුමාර දිසානායක මහතා පෙන්වා දුන් බව ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

IMF නියෝජිතයින් පිරිසක් එළැඹෙන සතියේ දිවයිනට…..

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ කාර්ය මණ්ඩලය සංචාරයක් සඳහා මෙරටට පැමිණීමට නියමිතව තිබේ.

ඒ අනුව ඔවුන් එළැඹෙන ජුනි 24-30 කාලය තුළ මෙරට සංචාරයක නිරත වනු ඇත.

මෙම සංචාරය අතරතුර IMF නිලධාරීන් මෙරට මෑත කාලීන ආර්ථික වර්ධනයක් තක්සේරු කිරීමට සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහනේ ක්‍රියාකාරිත්වය සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වීමටද නියමිතව තිබේ.

අන්තර්ජාල සූදුවලටත් රජයෙන් බද්දක්?

අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ඔට්ටු ඇල්ලීමේ ක්‍රීඩාව සඳහා ඉදිරියේදී බදු අය කිරීම සම්බන්ධයෙන් රජයේ අවධානය යොමුව තිබේ.

නියාමනය කිරීමෙන් අනතුරු එම බදු පැනවීම සිදු කිරීමට නියමිත බව කර්මාන්ත නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය චතුරංග අබේසිංහ මහතා සඳහන් කර තිබේ.

මෙරට සූදු ව්‍යාපාරය නියාමනය කිරීම සඳහා පසුගිය වසරේ ඊට අදාළ පනත හඳුන්වා දුන් අතර ඒ අනුව නියාමන අධිකාරිය පිහිටුවා නීති රෙගුලාසි හඳුන්වාදීමට නියමිතව තිබේ.

මේ වන විට රට තුළ පවතින බදු අය කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම ඔස්සේ ප්‍රකාශයක් සිදුකරමින් චතුරංග අබේසිංහ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා මේ බව සඳහන් කර තිබේ.

මේ අතර, ඉදිරියේදී අත්‍යාවශ්‍ය භාණ්ඩවල වක්‍ර බදු අඩු කිරීමට රජය පියවර ගන්නා බව ද නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දෙයි.

විශ්‍රාමික නාවික හමුදා සාමාජිකයන් වෙළෙඳ නැව් ක්ෂේත්‍රයට අනුයුක්ත කිරීමේ ප්‍රගතිය සොයාබැලේ…..

විශ්‍රාමික නාවික හමුදා සාමාජිකයන් වෙළඳ නැව් ක්ෂේත්‍රයට අනුයුක්ත කිරීමේ ප්‍රගති සමාලෝචන රැස්වීමක් වරාය, නාවික හා සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්‍යාංශයේදී පවත්වා තිබේ.

ඒ ආරක්‍ෂක නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය මේජර් ජෙනරල් අරුණ ජයසේකර (විශ්‍රාමික) සහ ගරු වරාය, නාවික හා සිවිල් ගුවන් සේවා නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ජනිත රුවන් කොඩිතුවක්කු මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙනි.

එහිදී නාවික හමුදාවේ විශ්‍රාම ගැනීමට සිටින සාමාජිකයින් වෙළඳ නැව් සහ සමුද්‍රිය ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තීය අවස්ථාවන් සඳහා යොමු කිරීමේදී විදේශ රැකියා අවස්ථා පුළුල් කිරීම සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමුව ඇත.

එමෙන්ම නිපුණතා සහතික ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය විධිමත් කිරීමේ ප්‍රගතිය පිළිබඳව ද මෙහිදී ඇගයීමක් සිදු කර තිබේ.

මෙම වැඩසටහන සැලසුම් කර ඇත්තේ විශ්‍රාම ගැනීමට නියමිත සහ විශ්‍රාමික රණවිරුවන්ගේ කුසලතා සංවර්ධනය, වෘත්තීය සහතික කරණය සහ ජීවනෝපාය මාර්ග තිරසාර කිරීම සඳහා අවශ්‍ය නිසි මග පෙන්වීම තුලින් ඔවුන්ව දිරිගැන්වීමය.

එමෙන්ම මෙම වැඩසටහනේ මූලික අරමුණු වනුයේ නාවික හමුදා සාමාජිකයින්ගේ විනය, තාක්ෂණික විශේෂඥතාව සහ පුළුල් අත්දැකීම් උපයෝගී කර ගනිමින්, ඔවුන්ට ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් සුදුසුකම් ලබාදීම, එමඟින් ඔවුන්ගේ රැකියා ලබාගැනීමේ පහසුව සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නැංවීම සහ වෙළඳ නැව් ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තීන් වෙත ඉක්මනින් පරිවර්තනය වීමේ පහසුකම් සැලසීමය.

නාවික හමුදා සාමාජිකයින්ගේ රාජකාරි සේවා කාල සීමාව අවසන් වූ පසු ගෝලීය වශයෙන් පිළිගත් සමුද්‍රීය සුදුසුකමක් ලබා ගැනීම සඳහා ප්‍රවේශ විය හැකි පැහැදිලි මාර්ග නිර්මාණය කිරීම මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා කෙරුණු අතර, මෙම සුදුසුකම් ඔස්සේ දේශීය මෙන්ම ජාත්‍යන්තර වාණිජ සමුද්‍රීය කර්මාන්තය තුළ විවිධ රැකියා අවස්ථා සඳහා දොරටු විවර කර දීම අපේක්‍ෂා කරනු ලැබේ.

මෙම සාකච්ඡාවේදී, නිලධාරීන් සහ සෙසු නිලයන්ගේ ඉදිරි ගමන (way forward) පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කෙරිණි.

එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්, අඩුපාඩු හඳුනා ගැනීම සඳහා වන නිසි විශ්ලේෂණයක් (gap analysis) සිදු කිරීම, එම අඩුපාඩු පියවා ගැනීමට අදාළ උපායමාර්ග සෙවීම සහ දැනට පවතින නාවික සුදුසුකම් තහවුරු කිරීම (validation) කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කිරීම කළ යුතු බව මෙහිදී තවදුරටත් සාකච්ඡා කර ඇත.

එමෙන්ම, සියලුම ක්ෂේත්‍රයන්හි පවතින නිපුණතා මට්ටම් නිසියාකාරව හඳුනාගනිමින්, එය උපරිමයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා ඉංජිනේරු, විදුලි සහ ආහාර සැපයුම් අංශවල නාවිකයින් සඳහා වන අවස්ථා තවදුරටත් පුළුල් කිරීම කෙරෙහි ද මෙහිදී සුවිශේෂී අවධානයක් යොමු කර තිබේ.

මෙම අවස්ථාවට නාවික හමුදාපති, අතිරේක ලේකම් (සිවිල් ආරක්ෂක හා සංවර්ධන) සහ වෙළඳ නාවික අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් (DGMS) සමඟ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාවේ සහ වෙළඳ නැව් ලේකම් කාර්‌යාලයේ (MSS) ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් පිරිසක් සහභාගී වූහ.

අගෝස්තු හෝ සැප්තැම්බර් වෙද්දී තෙල් මිල අඩු වෙයි ද?

ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින ඉන්ධන මිල වත්මන් මට්ටමේම ඉදිරියටත් පැවතුනහොත්, ලබන අගෝස්තු හෝ සැප්තැම්බර් මාසය වන විට එහි සහනය මෙරට ජනතාවට ලබා දීමට හැකිවනු ඇති බව අමාත්‍ය බිමල් රත්නායක මහතා පවසයි.

අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දෙන්නේ ඉන්ධන අලෙවියෙන් ලාභ ඉපැයීමේ අරමුණක් රජයට නොමැති බවය.

වත්මන් තත්ත්වය පිළිබඳව තවදුරටත් අදහස් දක්වමින් අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේ, මේ වන විටත් රජය විසින් සෑම ඩීසල් ලීටරයකටම රුපියල් 100ක සහ පෙට්‍රල් ලීටරයකට රුපියල් 20ක පමණ සහනාධාරයක් ජනතාව වෙනුවෙන් ලබා දෙන බවය.

ඉන්ධන මිලදී ගැනීම සාමාන්‍ය වෙළඳපොළෙන් භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමක් මෙන් ක්ෂණිකව සිදුකළ නොහැකි බවත්, එය නිසි ටෙන්ඩර් පටිපාටිවලට අනුව එකඟ වූ මිල ගණන් යටතේ ලබා ගැනීමට සිදුවන බවත් ඔහු මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේය.

එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ ප්‍රවාහන, මහා මාර්ගය සහ නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍ය බිමල් රත්නායක මහතා,

”දැනුත් හැම ඩීසල් ලීටරයකට රුපියල් 100ක සහනාධාරයක් ආණ්ඩුව දෙනවා.. පෙට්‍රල්වලට 20ක් වගේ.. තෙල් ගන්නේ කඩේට ගිහින් බඩුවක් ගන්නවා වගේ නෙමේ.. කලින් ටෙන්ඩර් කරලා ගන්නේ.. ඒ ටෙන්ඩර් අනුව එන  ඒවා, ඒ මිලටම ගන්න වෙනවා.. නමුත් අපි හිතනවා අගෝස්තු, සැප්තැම්බර් මාසය වෙද්දී මේ තත්ත්වයම තිබුණොත් ජනතාවට සහනයක් ලැබෙයි කියලා.. රටේ ආර්ථිකයටත් ඒක අවශ්‍යයි.. මේ ඔක්කොම දේවල් කරන්න පුලුවන් වෙලා තියෙන්නේ ආර්ථිකය ඉහළ මට්ටමකට, ඒ කියන්නේ ආර්ථිකයේ ඉහළ කොටස අපි ගොඩ නඟලා තියන නිසා.. ආණ්ඩුව තෙල්වලින් ලාභ උපයන්න බලාපොරොත්තුවක් නෑ.. අපිත් ඇත්තටම ඉල්ලලා තියෙනවා හැකි විගස තෙල් මිල අඩු කරන්න කියලා”

මෙරට රන් මිල සැලකිය යුතු අගයකින් පහළට……

ලෝක වෙළෙඳපොළ තුළ රන් මිල සැලකියයුතු පහළයාමත් සමඟ මෙරට රන් මිල රුපියල් 9,000කින් පහළ ගොස් තිබේ.

ඒ අනුව, ඊයේ (18) රුපියල් 391,000ක් ලෙස සඳහන් වූ කැරට් 24ක රන් පවුමක මිල අද (19) රුපියල් 382,000ක් ලෙස සඳහන් වෙයි.

මේ අතර, ඊයේ දින රුපියල් 359,700ක් වූ කැරට් 22 රන් පවුමක අද දින රුපියල් 351,500 ක් ලෙස සඳහන් වෙයි.

ලෝක වෙළෙඳපොෆළ් රන් අවුන්සයක මිල  අද දිනයේ සටහන් වුණේ අමෙරිකානු ඩොලර් 4,138ක් ලෙස දැක්වුණි.