Business
වැට් බදු සංශෝධනයත් සමඟ සෑම නිෂ්පාදිත භාණ්ඩයකම මිල 50% කින් 60% කින් පමණ වැඩිවීමක් සිදුවනු ඇති බව ශ්රී ලංකා එක්සත් ව්යාපාරික සංසදය පවසනවා.
ඒ අනුව එහි සභාපති ටානියා අබේසුන්දර සඳහන් කළේ, බදු අය කර ගැනීමට නම් රජය කළ යුත්තේ ව්යාපාරිකයින්ටද සහයෝගය ලබාදීම බවයි.
නමුත් රජය ව්යාපාරිකයින්ගෙන් බදු පමණක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන්නේ නම් එලෙස ලබාදෙන්නේ කෙසේද යන ගැටලුව පවතින බවත් රට තුළ නිෂ්පාදනය කර පාරිභෝගිකයින්ට තරගකාරී මිලකට භාණ්ඩ ලබාදීම පිළිබඳවද ගැටලුවකට මුහුණ දෙන බවයි ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ.
වැට් බද්ද ඉහළ දැමීමත් සමඟ ජනවාරි 1 වනදා සිට භාණ්ඩ හා සේවා රැසක මිල ගණන් ඉහළ යන බව ආර්ථික විශ්ලේෂක ධනනාත් ප්රනාන්දු පවසනවා.
ඒ අනුව මෙතෙක් වැට් බද්ද අදාළ නොවූ නමුත් අලුතින් පනවන ලද භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල 18% කින් පමණ ඉහළ යනු ඇති බවත්, වැට් බද්ද පැවතුන භාණ්ඩ හා සේවා මිල දල වශයෙන් 3% කින් පමණ වැඩි වනු ඇති බවයි අද (12) මාධ්ය වෙත අදහස් දක්වමින් ඔහු සඳහන් කළේ.
ජනවාරි 1 වනදා සිට පෙට්රල් හා ඩීසල් මිලද සාපේක්ෂව 18% කට ආසන්න ප්රමාණයකින් වැඩිවීමට නියමිත බවත්, භාණ්ඩ හා සේවා මිල ඉහළ යාමත් සමඟ ආර්ථිකය හැකිලීමට හැකියාවක් ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළා.
වෙළඳපොළ තුළ බිත්තරයක මිල රුපියල් 62 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව වෙළඳුන් පවසනවා.
බිත්තර ඉල්ලුම ඉහළ යාම සහ සතුන් ඇති කිරීම නැවැත්වීම මෙම තත්ත්වයට හේතුවී ඇති බවයි ඔවුන් පෙන්වාදෙන්නේ.
එසේම පිටරටින් බිත්තර ආනයනය නැවැත්වීමද මෙලෙස බිත්තර මිල ඉහළ යාමට හේතුවී ඇති බවයි ඔවුන් වැඩිදුරටත් සඳහන් කරන්නේ.
එකතු කළ අගය මත බදු (සංශෝධන) පනත් කෙටුම්පත දෙවන වර කියවීම අද (11) පාර්ලිමේන්තුවේදී වැඩි ඡන්දයෙන් සම්මත වුණා.
ඒ අනුව යෝජනාවට පක්ෂව ඡන්ද 98 ක් හා විපක්ෂව ඡන්ද 41 ක් හිමි වූ බවයි කතානායකවරයා පාර්ලිමේන්තුවට දැනුම්දුන්නේ.
වෙළඳපොළේ බිත්තර මිල යළිත් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.
ඒ අනුව තොග වෙළඳුන් විසින් බිත්තර තොග සැඟවීම බිත්තර මිල ඉහළ යාමට හේතුවී ඇතැයි ශ්රි ලංකා සත්ත්ව නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමය සඳහන් කරන්නේ.
ඇතැම් තොග වෙළදුන් බිත්තර අළෙවි කරන්නේ රුපියල් 50 ඉක්මවු මිලකට වුවද ගොවිපළ තුළ බිත්තර අළෙවි වන්නේ රුපියල් 40ත් 42ත් අතර මිලකට බවයි එම සංගමයේ සභාපති අජිත් ගුණසේකර සඳහන් කළේ.
බිත්තර වැඩි මිලට අළෙවි කරන කූඨ වෙළඳුන්ගෙන් බිත්තර මිලදී නොගැනීමට පාරිභෝගිකයින් වගබලා ගතයුතු බවයි ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ.
අයවැය තෙවනවර කියවීම හෙවත් කාරක සභා අවස්ථා විවාදය අද (07) 14 වන දිනටත් පැවැත්වීමට නියමිතව තිබෙනවා.
ඒ අනුව අද පෙරවරු 9.30 ට කතානායකවරයාගේ ප්රධානත්වයෙන් පාර්ලිමේන්තුව රැස්වීමට නියමිතයි.
අද දිනයේ විදේශ කටයුතු හා කම්කරු හා විදේශ රැකියා අමාත්යංශවල වැය ශීර්ෂ විවාදයට ගැනීමට නියමිත බවයි පාර්ලිමේන්තු සන්නිවේදන දෙපාර්තමේන්තුව වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ.
බදු ආදායම් ඉහළ නංවා ගැනීම සඳහා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සක්රීයව දායක විය යුතු බව ජාතික ආර්ථික සහ භෞතික සැලසුම් කමිටුවේ සභාපති මහින්දානන්ද අළුත්ගමගේ ඇමතිවරයා පවසා සිටිනවා.
මෙම වසර තුල රුපියල් බිලියනයකට වැඩි ආනයනයන් සිදුකල පුද්ගලයන් 712 දෙනෙක් අතරින් 15% ප්රමාණයක් නිසි පරිදි ආදායම් බදු ගෙවා නොමැති බව එම කමිටුවේදී හෙළිවුණා.
එසේම සමහර වී මෝල් හිමියන්ගේ රාජ්ය බැංකුවල ඇති ගිණුම්වලට රුපියල් බිලියන 100 ක පමණ මුදල් බැරවී ඇති බවත්, නමුත් සත පහක් හෝ බදු ගෙවා නැති බවත් කමිටු සභාපතිවරයා පවසා සිටියා.
ආදායම් බදු ලිපිගොනු ප්රමාණය 2022 ට සාපේක්ෂව 2023 දී අඩුවීම ගැනද, ඉඩම් විකිණීමෙන් රජයට එකතු කරගත හැකි බදු ප්රමාණය ගැනද, එමෙන්ම ප්රාග්ධන ලාභ බද්ද හා සුරාබදු අයකර ගැනීම ගැනද ඇමතිවරයා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු කළා.
ශ්රී ලංකාවට ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවෙන් ඩොලර් මිලියන 600ක් ලැබීමට නියමිත බව Reuters පුවත් සේවය වාර්තා කර තිබෙනවා.
ඒ අනුව ජාත්යන්තර මූලය අරමුදලේ දෙවන වාරිකය ලැබුණු පසුව කොටස් වශයෙන් මෙය ලැබීමට නියමිත බවයි වැඩිදුරටත් සඳහන් වන්නේ.
මුදල් අමාත්යවරයා ලෙස ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ විසින් නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයකට අනුව භාණ්ඩ කීපයක් සඳහා විශේෂ වෙළඳ භාණ්ඩ බද්දක් පැනවීමට පියවර ගෙන තිබෙනවා.
ඒ අනුව ලොකු ළුෑණු, සැමන්, යෝගට්, බටර්, ඇපල්, දොඩම්, මිදි, රටඉඳි ඇතුළු භාණ්ඩ වර්ග කීපයකට 2023 දෙසැම්බර් 01 දින සිට දෙසැම්බර් 31 වන දින දක්වා බල පැවැත්වෙන ලෙස මෙම විශේෂ වෙළඳ භාණ්ඩ බද්ද අය කෙරෙන බව සඳහන්.
අදාල ගැසට් නිවේදනයේ සඳහන් ආකාරයට බදු පැනවෙන ආකාරය පහතින්.
* ලොකු ළුෑණු 1Kg සඳහා රු. 10/-
* යෝගට් සහ බටර් 1Kg සඳහා රු. 2,000/-
* චීස් 1Kg සඳහා රු.1,500/-
* රට ඉඳි 1Kg සඳහා රු. 200/-
* දොඩම්, මිදි, ඇපල්, අනිකුත් පළතුරු 1Kg සඳහා රු. 600/-
* සැමන් සහ මාළු 1Kg සඳහා රු. 200/-
ඩීසල් මිළ අඩු කළ ද බස් ගාස්තු අඩු කළ නොහැකි බව ලංකා පෞද්ගලික බස් හිමියන්ගේ සංගමයේ සභාපති ගැමුණු විජේරත්න පවසනවා.
ඒ අනුව පසුගිය මාස කිහිපයකදී ඩීසල් රුපියල් 15 කින් වැඩි වූ බවත් එම අවස්ථාවේදී බස් ගාස්තු වැඩි කිරීමක් සිදු නොකළ බවත් එම වැඩිවූ මිල හා සංසන්දනය කිරීමේදී රුපියල් 12 ක අඩුවීමක් පමණක් සිදුව ඇති බවයි ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ.
එම අඩුවීම බස් ගාස්තුවට බලපෑමක් සිදු නොවන බවයි ලංකා පෞද්ගලික බස් හිමියන්ගේ සංගමයේ සභාපති ගැමුණු විජේරත්න වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ.
